भावना घिमिरे भन्छिन्, ‘म कसैको दबाबमा अाएर डिसिजन लिने मान्छे होइन’
3-August-2016

भावना घिमिरे २०७१ को कात्तिकमा नेपाल क्रिकेट संघ (क्यान)को प्रमुख कार्यकारी अधिकृत रुपमा नियुक्त भएकी हुन् । त्यसयता उनले झण्डै २१ महिना क्यानको सिइओका रुपमा काम गरिन् । तर, गतहप्ताको बुधबार उनले क्रिकेट संघका काम गर्ने वातावरण नभएको भन्दैं पदबाट राजीनामा दिएकी छन् । आइसीसीले क्यानलाई निलम्बनमा गरेको छ । क्यान निलम्बन गरेपछि आइसीसीले भावनालाई नेपाली क्रिकेटको स्थानीय अप्रेशन हेर्ने जिम्मेवारी दिएको छ । भावनासँग नेपालीपत्रका लागि जनक तिमिल्सिनारवि अधिकारीले गरेको कुराकानीः
 

एक पूरानो अन्तर्वार्तामा म क्रिकेटको रुप फेर्छु भन्नुभएको थियो । अचानक राजीनामा दिनुभयो त ?
मैले स्टेप डाउन मात्र गरेको हो । मेरो इन्टेन्स, जिल इन्थुजियाजम त्यो त सकिएको छैन नि । क्रिकेटमा निरन्तर कन्ट्रीबयुसन म अझै पनि गर्न सक्छु । स्टेप डाउन गरे किनभने क्यान यस्तो समयदेखि नन पर्फर्मिङ छ । क्यान ननपर्फर्मिङ हुँदा मेरो रोल पनि ननपफर्मिङ नै छ । एसेप्न नन पफर्मेन्स भयो भयो के हुन्छ? धेरै काम गर्न सकिन्थ्यो, क्यान नन पफर्मिङ भएकाले मेरो रोल पनि नन पर्फर्मिङ भयो । भइरहेका र क्यालेण्डरमा रहेका प्रतियोगिताहरु पनि हुन सकेनन् ।

यस्तो निर्णय लिने अवस्था कसरी सिर्जना भयो ?
क्यानको टाइमलाइन हेर्नुहोस । निर्वाचन अगाडि र निर्वाचन पछाडि अनि अदालतमा रहेको मुद्धा ।

राजीनामाका लागि कतैबाट राजनीतिक दबाब सिर्जना भएको त होइन ?
एकदमै निष्पक्षताका साथ भन्दा त्यो त होइन । कसैको दबाबमा आएरै गरेकै होइन, ब्यक्तिगत रुपमा सन्तुष्ट नभएर गरेको हो ।

कतिपयले राखेपसँग पनि तपाईंको सम्बन्ध सुमधुर बन्न नसकेको बताइरहेका छन । के हो खास कुरा?
मैले काम गर्ने राखेपसँग मिलेर होइन । जतिबेला क्यान भ्याकुममा थियो त्यतिखेर राखेपसँग सोधेर काम गर्नुपर्ने मेरो दायित्व थियो । क्यान बनिसकेपछि मलाई उता गइरहनु परेन । क्यानमा बोर्ड थियो, भ्याकुम थिएन । निलम्बनपछि फरक सिनारियो देखियो । कसले के भन्यो मलाई थाहा छैन् । तर, राखेपसँग मेरो नराम्रो केही छ जस्तो लाग्दैन । म कसैको दबाबमा आएर डिसिजन गर्ने ब्यक्ति होइन ।


निलम्बनपछि त राखेप र आइसीसीसँग मिलेर काम गरिरहनु भएको थियो हगि ?
निलम्बनपछि हाम्रो खासै कामहरु केही भएको थिएन । निलम्बन अगाडि राखेपलाई पनि केही जानकारी गराउनुपथ्र्यो । तर, निलम्बनपछि खासै क्यानबाट कामहरु नै भएनन् । त्यसका कारण राखेपलाई जानकारी गराइरहनुपर्ने केही महत्वपूर्ण कामहरु भएनन् ।

राजीनामा कसलाई बुझाउनु भयो ?
मैले मेरो राजीनामा रमेश सिलवाललाई बुझाएकी हुँ ।

अहिले पनि आइसीसीको सम्पर्क ब्यक्तिको रुपमा तपाईंको भूमिका यथावत छ ?
मलाई आइसीसीको लोकल अप्रेशनको जिम्मेवारी दिइएको छ । काम भइरहेको छ । टिम ११ जुलाईमा युके जाँदैंछ, त्यसपछि विश्व क्रिकेट लिग च्याम्पियन खेल्न नेदरल्याण्डस जान्छ । अहिले जारी क्रिकेट सम्बन्धि कामहरुप्रति म कमिटेड नै छु । अरु पनि केही प्रतियोगिताहरु छ । महिला टिमको पनि प्रतियोगिता आउँदैंछ । त्यसका लागि तयारीहरु गर्नुपर्नेछ । त्यो निरन्तर नै भइरहन्छ ।

आइसीसीको स्थानीय सम्पर्क ब्यक्तिका रुपमा तपाईंको क्षेत्राधिकारभित्र के—के विषयहरु छन्?
धेरै कुराहरु केही छैन । आइसीसीले स्पष्ट मेन्सन गरेको छ, नेशनल टिमले खेल्न पाउने भनेर । नेशनल टिमले खेल्न पाउँदा क्याम्पमा राख्दा उनीहरुलाई आवश्यक पर्ने सबै कुराको स्थानीय रुपमा प्रबन्ध गर्ने जिम्मेवारी हो । अरु विकास एजेण्डाहरुबाहेक ।

अहिलेको अवस्थामा घरेलु क्रिकेट मृतजस्तै देखियो नि है ?
मरेको भनेर मलाई लाग्दैन । किनभने, अहिले सिजन नै अफ सिजन छ । मैले बारम्बार भनिरहेकी छु, सेप्टेम्बरसम्म केही आउनुपर्छ । नत्र डोमेस्टिक प्रतियोगिता गराउने कुनै उपाय गरिहाल्नुपर्छ । लामो समय यस्तै अवस्थामा रहेमा त्यो हुन सक्छ । अहिलेको अवस्थामा मरिहाल्यो भन्ने म त्यति निराशावादी ब्यक्ति होइन् ।

झण्डै २१ महिना क्यानको प्रमुख कार्यकारी अधिकृतका रुपमा काम गर्नुभयो । त्यो अवधिका महत्वपूर्ण कामहरु के—के हुन जस्तो लाग्छ ?
महत्वपूर्ण कुरा भनेको जे जस्तो भएपनि राष्ट्रिय टिमले खेलिरहेको छ । यु—१९ टुर ग¥यो, त्यतिबेला पनि समस्या नै थियो । सबै समस्या हुँदाहुँदै पनि टिमले खेलिरहेको छ, त्यो महत्वपूर्ण कुरा हो । प्रदर्शन पनि राम्रो भइरहेको छ । त्यो राम्रो संकेत हो । अर्को कुरा स्पोन्सर आयो । हामीले क्रिकेट खेलाडीहरुसँग पनि सम्झौता ग¥यौं । अकाउटिङ सिष्टम बसाउनका लागि हामीले प्रयास ग¥यौं । समयमै अडिटिङ रिपोर्ट बुझायौं । प्यान र भ्याटमा हाम्रो संस्था थिएन्, त्यसमा पनि दर्ता गरायौं । कर दर्ता सर्टिफिकेट पनि लियौं । यी केही महत्वपूर्ण कामहरु थिए ।

मेरो सम्झौता पनि ६ महिना, ३ महिना हुँदैं बढाइयो । संस्थागत रुपमा निरन्तरतामा कुनै पनि कुरा अगाडि बढ्न सकेन । ३ महिना, २ महिना सम्झौता हुँदा टार्गेट पनि सेट गर्न सकेनौं । अस्थिरता थियो, त्यो हुँदाहुँदै पनि हामीले ‘ब्याट फर नेपाल’को आयोजना ग¥यौं । त्यसबाट झण्डै १६ लाख बढी प्रधानमन्त्री उद्धार कोषलाई गएको छ, केही रकम क्यानलाई पनि आएको छ । ‘फिलिप ह्युज’को सम्झनामा क्रिकेट पनि ग¥यौं । फिलिप ह््युज गरेका कारण क्रिकेट डिप्लोमेसी अन्तर्गत क्रिकेट अष्ट्रेलियाले यस वर्ष पनि केही फण्डहरु पठाउने कुरा थियो । तर, क्यानको जारी विवादले त्यो हुन सकेको छैन् । अन्तर्राष्ट्रिय रुपमा हामीले भारतमा पनि भ्रमण ग¥यौं । बीसीसीआईसँग पनि सम्बन्ध स्थापित ग¥यौं । अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट मुभ पनि एकदमै राम्रो भइरहेको छ । सबैको आँखा नेपाले क्रिकेट विकास गर्न सक्छ भन्नेमा, सबैको विश्वास पनि छ ।

क्यानको विवादले क्रिकेट कुटनीतिका कस्तो असर प¥यो ?
क्रिकेट कुटनीति भन्दा पनि यसले हामीले पाउने ग्रान्टहरुमा ढिलो हुने भयो । बाहिरबाट फण्डिङ गर्नेहरुले टान्सपरेन्सी र फण्ड युटिलाइजेशनलाई मुख्य रुपमा हेर्ने हो । अहिले अवस्थाले हेर्दा उहाँहरुलाई केही असहज महसुस हुन सक्ला । हामी जुन गुड गभर्नेन्स र क्रेडिबिलिटी शो गर्न सक्नुपथ्र्यो, त्यो हुन सक्या छैन ।

डोमोस्टिक क्रिकेटमा पनि यसले ठूलै असर पारिरहेको छ होइन ?
अन एण्ड अफ द ब्यालेन्स जुन हुनुपर्ने हो त्यो हुन सकेको छैन । अफ द फिल्ड हाम्रो धेरै समस्या भयो, अन द फिल्ड खेलाडीहरुले गरिरहनु भएको छ । यस्तो अवस्थामा पनि खेलिरहनुभएको छ । त्यसको एप्रोसियट गर्नैपर्छ हामीले । यस्तो अवस्थामा मैले पनि केही प्रयास गरिरहेको छु । नामिबियालाई पनि मैले ट्राइ गरेर लिएर आएको हो । त्यसैले म आशावादी छु कि यो समस्या चाडै समाधान हुनेछ । यदि त्यो भएन भने डोमेस्टिक प्रतियोगिता गर्ने कुरामा पनि म केही प्रोभिजन निकालेर टुर्नामेण्ट गराउने प्रयास गर्नेछु । क्यान नट वेट एण्ड सी ।

तपाईंको कार्यकालमा भइरहेका आन्तरिक प्रतियोगिता पनि गर्नु सक्नुभएन नि होइन र ?
अवश्य पनि त्यो हो । त्यसमा केही कारणहरु हाम्रो संस्थाको आन्तरिक कारणहरु छन् । किनभने, डिसिजन मेकर म होइन्, मैले डिसिजन गर्ने होइन । म त कार्यकारी हुँ । डिसिजन मेकिङमै समस्या देखियो । त्यसपछि अर्थक्वेकको समस्याले पनि हामीलाई प्रभावित पारेको छ । त्यसपछि तराईंमा भएको आन्दोलन पनि समस्या सिर्जना भयो । किनभने, तराई नै हाम्रो प्रोडक्सनको मुख्य हब हो । यी सबै कारणहरु यसमा जिम्मेवारी छन् । क्यानले मात्रै गर्न नसकेको भन्ने अर्थमा लिनु हुँदैंन । हाम्रो कन्ट्रोल बाहिरका फ्याक्टरहरुले पनि असर पारे ।

क्यान किन निलम्बन भयो जस्तो लाग्छ तपाईंलाई ?
सन् २०१४ अगाडि नै निर्वाचनको दुई वर्षपछि म आउनुभन्दा अगाडि नै १० जना अख्तियारको छानविनमा तानिनुभयो । त्यसपछि पनि लगातार क्यान संरचनामा आउनु सकेन । त्यसपछि एक्टीङ चेयरम्यान आउनुभयो । लिडरसीप नै कसैको ग्रीपमा आउन सकेन । कसैको ग्रीपमा नआएपछि डिसिजन गर्ने, संस्थालाई कसरी अगाडि बढाउने भन्ने भिजन नै सेट हुन पाएन । बोर्डमा पनि अस्थिरता भइरह्यो, कुनै पनि कुरा स्थिर हुन सकेन । टीबी शाह आउनुभयो, उहाँ विरामी पर्नुभयो । त्यसपछि दीपक कोइराला आउनुभयो । त्यसपछि अख्तियारमा सफाइ पाएर बोर्डको १० जना फर्केर आउनुभयो । तर, एक भिजन सेट गरेर अगाडि बढाउने उहाँहरुलाई पनि अप्ठ्यारो भयो । जसका कारण आइसीसीको गाइडलाइन फ्लो हुन सकेन । कतिपय कुराहरु सिंगो बोर्डले गर्नुपर्ने थियो । तर, त्यसमा सबैको एकमत हुन सकेन । आइसीसीले बारम्बार ट्रान्सपरेन्सी र गुड गभर्नेन्सको कुरा गरेको थियो । सेन्ट्रलाइज भएका कुराहरु डिसेन्टलाइज गरे । फाइनान्सियल ट्रान्सपरेन्सीको कुरा गर्नुभयो । पटक—पटक आएरै पनि यी कुराहरु गर्नुभयो । तर, त्यो हुन नसकेपछि निलम्बन गरेको हो ।

पछिल्लो समयमा कार्यलय सञ्चालनमा आर्थिक अभाव पनि थियो भन्ने सुनिन्छ नि ?
कार्यलय सञ्चालन मै छैन् । ६ महिनादेखि बैक एकाउण्ट बन्द छ । बैक एकाउण्ट सस्पेण्डेन्ट छ । यदि बैंक एकाउण्ड सस्पेन्डेण्ड नभइदिएको भए नि हामीसँग केही अथोरिटी छैन । सबै सेन्ट्रलाइज बोर्डसँग छ । म त यस्तो पोजिशनमा थिए न मैले स्टाफलाई स्यालरी खुवाउन सक्छु न म टुर्नामेण्ट गर्न सक्छु । न नयाँ स्पोन्सरहरुसँग सम्झौताहरु गर्न सक्छु । जुन काम मैले गर्नुपथ्र्यो त्यो काम नै नहुन नसकेपछि म पोजिशनमा बसिरहनुको के अर्थ भयो र ।

भनेपछि राजीनामासँग जोडिएको एउटा कारण आर्थिक पनि हो ?
आर्थिक भन्दा पनि क्यान नै सञ्चालनमा आउन सकेन । हाम्रो मिनिमन रुपमा पनि संस्था नै चल्न सकेन । टेलिफोन र इन्टरनेट बन्द छ ।

अहिले क्यानमा स्टाफ नै हुनुहुन्छ ?
ग्राउण्ड स्टाफहरु मात्र हुनुहुन्छ । पहिले उहाँहरुले ५ महिनासम्म तलब पाउनु भएको थिएन । मैले एसीसीबाट लिएर उहाँहरुलाई तलब दिए । अहिले दुई तीन महिनादेखि तलब खान पाइरहनु भएको छैन ।

यसमा राखेपसँग केही कोअर्डिनेशन भएन ?
राखेप र क्यानको आ—आफ्नै रेस्टीक्सन छ । राखेपले क्यानलाई पाल्ने होइन । यदि राखेपले क्यानलाई पाल्ने हो भने अरु संस्थाहरु पनि पाल्नुपर्ला । राखेपको आफ्नै प्रक्रियाहरु होलान । तर, यसबारे उहाँहरु पनि जानकार हुनुहुन्छ ।

तपाईमाथि फ्यानसँग मिलेर क्यानको वोर्डलाई बाइपास गरेको आरोप लाग्ने गरेको छ नि ?
बाइपास भनेको के हो ? मलाई थाहा छैन । फ्यानसँग मिलेर काम गर्नु, फ्यानसँग मिलेर टुर्नामेण्ट गराउनु भनेको बाइपास गर्नु हो र ? नेपाली क्रिकेट अहिले फ्यान बेस, खेलाडीहरुको प्रदर्शन, देशको वेदरका कारण अरु अगाडि छ । त्यो हिसाबले फ्यानहरुलाई बाइपास गरेर अगाडि बढ्न सकिदैंन । फ्यानसँग मिलेर मैले कसरी बोर्डलाई वाइपास गरे ? बोर्ड भनेको बोर्ड हो । यदि मैले बाइपास गरेको हो भने १३२ जनाको बोर्ड हुनुहुन्छ, उहाँहरुले पहिले मलाई फाल्नुपथ्र्यो । आरोप लगाएर मात्र हुँदैंन । उहाँहरु सक्षम हुनुहुन्थ्यो, पावर उहाँहरुसँग थियो भने असक्षमलाई राखिरहन जरुरी थिएन ।

२१ महिनाको अनुभवका आधारमा नेपाली क्रिकेटको सम्भावना कस्तो देख्नुभएको छ ?
मैले त नेपाली क्रिकेटको धेरै सम्भावना देखेकी छु । आजैदेखि काम गर्न थाल्ने हो भने हामी ७ वर्षमा टेष्ट खेल्न सक्छौं । काम भने आजैदेखि गर्नुपर्छ । पुरातन होइन्, इनोटिभ तरिका फरक बाटोबाट कामहरु गर्नुपर्छ ।

क्यानमा सिइओका रुपमा फर्किने सम्भावना कत्तिको छ ?
अहिलेकै अवस्था भने म फर्किन्छु भन्न सक्दिन । भविष्यमा कुनै त्यस्तो अवसर आयो भने क्रिकेटको सेवा गर्न म तयार छु ।


केही मानिसहरुले तपाईलाई मिडिया स्टन्ट गरेको अरोप लगाएका छन् नि के भन्नुहुन्छ ?
यस्ता कुरा पहिला पनि चलेकै हुन् । नामिबियासँगको खेल हुनुपुर्व धेरै कुराहरु बाहिर आएका थिए । उनीहरुसँग नेपालमा खेल हुँदैन भनेर प्रचार समेत गर्न खोजियो । तर अन्तमा भएरै छाड्यो । अब यसलाई पनि के मिडिया स्टन्ट भन्ने ।

- See more at: http://www.nepalipatra.com